Quản lý người thân của sếp trong nhóm mình, hãy nói chuyện rõ với sếp ngay từ đầu về cách bạn sẽ đối xử với người đó, đối xử với họ như mọi người khác, ghi lại sự việc cẩn thận hơn bình thường, và khi có vấn đề thì nói thẳng với chính người đó trước khi nói với sếp.
Chào bạn, đây là Nhà Quản Trị. Ở doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, chuyện con, cháu, em của chủ vào làm là rất phổ biến. Nhiều người trong số họ làm tốt và dễ chịu. Nhưng khi có vấn đề, người quản lý đứng giữa rất khó xử. Tập này dành cho những lúc đó.
Nói chuyện với sếp trước khi có chuyện
Thời điểm tốt nhất để bàn về cách quản lý người thân của sếp là trước khi có bất cứ vấn đề nào. Khi mọi chuyện còn êm, sếp dễ nghe và dễ đồng ý hơn nhiều.
Hãy xin một buổi ngắn và hỏi thẳng: anh muốn em quản lý bạn ấy như mọi người, hay có điều gì anh muốn em lưu ý. Phần lớn chủ doanh nghiệp sẽ nói cứ đối xử như bình thường. Câu đó là tấm giấy phép quan trọng của bạn sau này.
Hỏi thêm: nếu bạn ấy làm chưa tốt, anh muốn em xử lý thế nào, và có muốn em báo anh không. Có sếp muốn biết mọi chuyện, có sếp muốn bạn tự xử lý và chỉ báo khi nghiêm trọng.
Những thống nhất này nên được nói lại ngắn gọn bằng tin nhắn sau buổi gặp. Không phải để làm bằng chứng, mà để cả hai nhớ giống nhau khi cần.
Đối xử như mọi người, và để mọi người thấy vậy
Người thân của sếp thường bị cả nhóm theo dõi rất kỹ. Mỗi lần họ được giao việc nhẹ, được khen, được nghỉ phép, người ta sẽ tự hỏi có phải vì là người nhà không.
Nên bạn cần công bằng một cách nhìn thấy được. Giao việc theo cùng tiêu chí, khen theo cùng mức, xét phép theo cùng quy định. Khi có quyết định liên quan tới họ, giải thích lý do rõ ràng như với mọi người.
Cũng tránh cái bẫy ngược: vì sợ bị nói thiên vị, bạn khắt khe với họ hơn. Điều đó bất công với họ, và nếu họ kể về nhà, bạn sẽ gặp rắc rối với sếp.
Nhiều người thân của sếp thật ra rất muốn được đối xử bình thường, vì họ cũng mệt mỏi với ánh mắt dò xét của đồng nghiệp. Hỏi họ trong buổi gặp riêng: em muốn anh làm việc với em thế nào. Câu trả lời có thể làm bạn nhẹ lòng.
Khi có vấn đề: nói với chính người đó trước
Khi người thân của sếp làm chưa tốt, phản xạ của nhiều quản lý là đi báo sếp. Nhưng làm vậy, bạn biến một chuyện công việc thành chuyện gia đình, và người đó sẽ cảm thấy bị tố cáo.
Hãy nói thẳng với chính họ trước, như với bất kỳ nhân viên nào. Gặp riêng, nói sự việc, nói ảnh hưởng, cùng tìm cách sửa. Phần lớn chuyện sẽ dừng ở đây.
Nếu họ đáp lại kiểu để em nói với chú, hay anh biết em là ai mà, hãy bình tĩnh. Em cứ nói với anh ấy. Anh cũng đã thống nhất với anh ấy là đối xử với em như mọi người. Câu đó không thách thức, chỉ nhắc lại sự thật.
Chỉ khi vấn đề không được sửa sau khi đã nói, hoặc đủ nghiêm trọng, mới báo sếp. Và báo bằng sự việc, bình tĩnh, kèm đề xuất, không bằng lời than.
Ghi chép kỹ hơn bình thường
Với người thân của sếp, hãy ghi lại sự việc cẩn thận hơn mọi người. Không phải để bắt lỗi, mà để khi có chuyện, bạn có căn cứ rõ ràng.
Ghi cả chuyện tốt lẫn chưa tốt, có ngày tháng, có sự việc cụ thể, và những gì bạn đã nói với họ. Khi phải trao đổi với sếp, một danh sách sự việc có ngày tháng khó bị bác hơn nhiều so với lời nhận xét chung.
Cũng giữ lại những thống nhất với sếp, như tin nhắn anh muốn em đối xử như mọi người. Nếu một ngày sếp quên, hoặc đổi ý vì áp lực gia đình, bạn có thể nhẹ nhàng nhắc lại.
Ghi chép cẩn thận cũng bảo vệ chính người thân của sếp. Nếu họ làm tốt, những sự việc đó giúp họ được đánh giá công bằng, không bị nghĩ là được ưu ái.
Giữ niềm tin của cả nhóm
Cuối cùng, hãy nhớ rằng cả nhóm đang nhìn. Nếu người thân của sếp đi muộn mà không ai nói gì, trong khi người khác đi muộn bị nhắc, bạn sẽ mất niềm tin của nhóm rất nhanh.
Khi có người trong nhóm phàn nàn, hãy nghe, và nói rõ rằng bạn đang đối xử công bằng, bạn đã xử lý những gì cần xử lý, dù không kể chi tiết.
Nếu bạn thấy mình không thể công bằng được, vì sếp liên tục can thiệp hoặc người đó được bảo vệ ở mức bạn không làm gì được, hãy nói thẳng với sếp về ảnh hưởng tới nhóm. Đây là cuộc nói chuyện khó, nhưng im lặng thì cái giá lớn hơn.
Người quản lý giữ được công bằng trong tình huống khó này thường được cả sếp lẫn nhóm tin tưởng hơn. Sếp thấy bạn có nguyên tắc, nhóm thấy bạn không nể nang.
Câu hỏi thường gặp
Người thân của sếp được giao vào nhóm để học việc thì sao?
Hỏi rõ sếp mục tiêu học việc là gì, trong bao lâu. Rồi thiết kế lộ trình học như với nhân viên mới, có người kèm và có mốc đánh giá.
Có nên từ chối nhận người thân của sếp vào nhóm?
Thường khó từ chối, nhưng có thể nêu những lo ngại một cách thẳng thắn và đề xuất điều kiện, như cùng quy định, cùng cách đánh giá. Điều quan trọng là có thống nhất từ đầu.
Người thân của sếp báo cáo lại mọi chuyện trong nhóm thì làm sao?
Hành xử như thể mọi điều bạn nói đều có thể tới tai sếp, vì thật ra ở nhiều nơi điều đó vẫn đúng. Nói chuyện đàng hoàng, công bằng thì không có gì phải lo.
Người thân của sếp làm rất tốt nhưng bị đồng nghiệp ghen tị thì sao?
Ghi nhận thành tích của họ bằng sự việc cụ thể và công khai tiêu chí đánh giá. Khi mọi người thấy căn cứ rõ ràng, sự ghen tị thường giảm.
Sếp yêu cầu ưu ái người thân thì làm gì?
Nói thẳng với sếp về ảnh hưởng tới nhóm và đề xuất cách khác. Nếu sếp vẫn giữ yêu cầu, bạn cần cân nhắc giới hạn của mình và minh bạch với nhóm những gì có thể.
