Bè phái trong nhóm thường lộ ra qua ba dấu hiệu: thông tin chỉ chảy trong vài người, việc tốt cứ rơi vào một phía, và người ta chọn chỗ ngồi, chỗ ăn theo phe. Muốn gỡ, hãy minh bạch thông tin, xếp việc trộn người, giữ công bằng sao cho ai cũng thấy được, và cẩn thận để chính mình không thành trung tâm của một phe.
Chào bạn, đây là Nhà Quản Trị. Chuyện người ta chơi thân với vài người hợp tính là bình thường. Nhưng có một điểm mà nhóm bạn thân chuyển thành phe, và từ đó mỗi quyết định của bạn đều bị đọc theo kiểu phe này thắng, phe kia thua. Tập này nói về điểm đó.
Nhóm thân và bè phái khác nhau ở đâu?
Nhóm thân là vài người hợp nhau, hay ăn trưa cùng, hay rủ nhau đi cà phê. Họ vẫn làm việc bình thường với mọi người khác. Điều đó lành mạnh, và cố phá nó chỉ làm người ta khó chịu.
Bè phái bắt đầu khi nhóm thân có thêm một thứ: cảm giác đối lập với người khác. Người trong nhóm bảo vệ nhau bất kể đúng sai, giấu thông tin với người ngoài, và nhìn người ngoài bằng con mắt nghi ngờ.
Bè phái thường hình thành theo những đường ranh dễ thấy: người cũ và người mới, người cùng quê, người theo quản lý cũ và người theo quản lý mới, ca sáng và ca chiều.
Điều đáng lo nhất là bè phái làm hỏng dòng thông tin. Khi người ta chỉ nói thật với phe mình, bạn sẽ chỉ nghe được những phiên bản đã được lọc qua lăng kính của từng phe.
Vì sao bè phái hình thành?
Bè phái thường là phản ứng với sự thiếu chắc chắn. Khi người ta không biết điều gì đang xảy ra, không biết sẽ được đối xử thế nào, họ tìm sự an toàn trong một nhóm nhỏ.
Nên bè phái hay nảy ra sau những thay đổi lớn: đổi quản lý, sáp nhập hai nhóm, cắt giảm người. Hoặc khi quản lý không minh bạch trong việc giao việc, xét thưởng, và người ta phải đoán.
Có khi bè phái đến từ chính quản lý. Bạn hay trao đổi với vài người thân tín, giao cho họ việc quan trọng, nghe ý họ trước. Dù không cố ý, những người còn lại cảm thấy mình ở vòng ngoài, và tự tạo ra vòng tròn của riêng mình.
Hiểu nguyên nhân giúp bạn biết phải sửa ở đâu. Cấm người ta chơi thân không giải quyết được gì. Phải sửa sự thiếu chắc chắn và sự thiếu công bằng phía dưới.
Minh bạch thông tin để không ai phải đoán
Cách mạnh nhất để làm yếu bè phái là làm cho thông tin chảy đều tới mọi người. Khi ai cũng biết như nhau, không ai cần một phe để có tin.
Thông báo những điều quan trọng cho cả nhóm cùng lúc. Nói rõ cách bạn giao việc, cách xét thưởng, cách chọn người cho cơ hội mới. Khi quyết định có tiêu chí rõ ràng, người ta ít nghĩ nó là kết quả của quan hệ.
Để ý những kênh thông tin ngầm. Nếu có một nhóm chat riêng của vài người mà ở đó tin nội bộ được bàn trước, bạn không cấm được nó, nhưng có thể làm nó bớt quan trọng bằng cách đưa tin chính thức nhanh hơn.
Và gặp riêng tất cả mọi người, không chỉ những người bạn hợp. Người ở phe ít gần bạn hơn thường là người cần được nghe nhất, và cũng là người bạn ít hiểu nhất.
Xếp việc trộn người và tạo trải nghiệm chung
Bè phái sống nhờ khoảng cách. Người ta khó nghi ngờ những người mình đã cùng làm, cùng vất vả, cùng thành công.
Khi giao những việc cần hai ba người, hãy chủ động trộn người từ các phía khác nhau. Không cần nói rõ là để phá bè phái, chỉ cần giải thích bằng lý do công việc: em giỏi phần này, chị giỏi phần kia, hai người làm cùng sẽ tốt.
Chọn những việc có khả năng thành công và có kết quả nhìn thấy được cho những cặp trộn đầu tiên. Thành công chung là chất keo tốt nhất.
Thay đổi những thứ nhỏ cũng có tác dụng: xếp lại chỗ ngồi khi có dịp, xoay ca để người ca sáng và ca chiều có lúc làm cùng, tổ chức những hoạt động nhỏ mà mọi người cùng tham gia. Không cần hoành tráng, chỉ cần đều.
Đừng để chính mình thành trung tâm của một phe
Người quản lý dễ thành trung tâm của một phe mà không biết. Bạn thấy thoải mái với vài người, hay trao đổi với họ, và dần họ được coi là người của sếp.
Hãy tự kiểm tra định kỳ: tuần qua mình trao đổi riêng với ai nhiều nhất, giao việc quan trọng cho ai, khen ai. Nếu luôn là cùng vài người, bạn đang vô tình vẽ ranh giới cho bè phái.
Cũng cẩn thận với những người mang tin tới cho bạn về phe kia. Họ có thể muốn tốt, nhưng khi bạn hành động dựa trên tin đó, bạn đã đứng về một phía.
Mục tiêu không phải là không thân với ai, mà là ai cũng cảm thấy mình có đường tới bạn, và ai cũng được đối xử theo cùng một thước đo. Khi đó, bè phái mất lý do để tồn tại.
Câu hỏi thường gặp
Có nên nói thẳng với cả nhóm về chuyện bè phái?
Có thể nói về mong muốn chung như làm việc cởi mở, chia sẻ thông tin với mọi người, nhưng tránh gọi tên phe hay chỉ trích công khai. Thay đổi cách làm việc hiệu quả hơn lời nói.
Người cầm đầu một phe là người giỏi thì làm sao?
Nói chuyện riêng, ghi nhận năng lực của họ, và giao cho họ vai trò giúp cả nhóm, như kèm người mới từ phía khác. Người giỏi khi được tin tưởng thường sẵn lòng mở rộng vòng tròn.
Bè phái theo quê quán có nên can thiệp?
Người cùng quê thân nhau là tự nhiên. Chỉ cần để ý khi nó ảnh hưởng tới công bằng trong công việc, và giữ các quyết định dựa trên tiêu chí rõ ràng.
Sáp nhập hai nhóm thì làm sao tránh chia phe?
Gặp riêng mọi người ở cả hai phía sớm, trộn người khi giao việc ngay từ đầu, và minh bạch về cách sắp xếp vị trí. Khoảng thời gian đầu là lúc quan trọng nhất.
Làm sao biết nhóm mình có bè phái?
Để ý ai ăn trưa với ai, ai hỏi ý kiến ai, và thông tin đi theo đường nào. Nếu một tin nội bộ bạn vừa nói ra đã được một nhóm biết trước, đó là dấu hiệu đáng xem.
