Khi nhân viên báo muốn nghỉ, việc đầu tiên là nghe lý do thật, đừng vội giữ bằng lời hứa. Chỉ nên giữ khi lý do nằm trong tầm bạn sửa được và chính họ còn muốn ở lại. Nếu không, hãy giúp họ ra đi tử tế, và học từ lý do đó để người tiếp theo không phải đi vì cùng một chuyện.
Chào bạn, đây là Nhà Quản Trị. Có một cảm giác rất quen với người làm quản lý: một người trong nhóm xin gặp riêng, đóng cửa lại, và bạn biết ngay chuyện gì sắp tới. Tập này nói về những phút sau đó.
Phản ứng đầu tiên quyết định rất nhiều
Khi nghe tin, bạn có thể thấy hụt hẫng, lo lắng, thậm chí hơi bị phản bội, nhất là khi đó là người bạn đã đầu tư nhiều. Những cảm xúc đó bình thường, nhưng đừng để chúng lộ ra ngay.
Câu đầu tiên nên là một câu bình tĩnh và tôn trọng. Cảm ơn em đã nói trực tiếp với anh. Em kể anh nghe được không. Câu đó cho họ biết bạn không giận, và mở đường cho họ nói thật.
Tránh những câu như sao em lại làm vậy, hay em đi thì việc này ai làm. Người ta đã suy nghĩ rất lâu trước khi mở lời, và những câu như vậy làm họ thấy có lỗi, rồi đóng cửa.
Cũng đừng vội đưa ra lời đề nghị giữ người ngay trong phút đầu. Bạn chưa biết lý do, và một lời đề nghị vội vàng có thể không trúng chỗ nào cả.
Tìm ra lý do thật, không phải lý do lịch sự
Người ta thường đưa ra lý do lịch sự trước: em muốn thử môi trường mới, em có cơ hội tốt hơn. Những câu đó có thể đúng, nhưng thường không phải toàn bộ.
Hãy hỏi thêm, nhẹ nhàng: điều gì khiến em bắt đầu tìm cơ hội khác. Nếu có một điều ở đây thay đổi, em có còn muốn đi không. Câu hỏi thứ hai thường mở ra lý do thật.
Lý do thật có thể là thu nhập, có thể là không thấy đường phát triển, có thể là mâu thuẫn với một đồng nghiệp, có thể chính là cách bạn quản lý. Hãy chuẩn bị tinh thần nghe cả điều cuối cùng.
Nếu họ nói điều gì đó về bạn, đừng tranh cãi. Cảm ơn, và ghi lại. Đó là món quà đắt giá, vì người đang ở lại hiếm khi dám nói điều tương tự.
Khi nào nên giữ, khi nào nên để đi?
Nên giữ khi lý do nằm trong tầm bạn sửa được thật, người đó vẫn còn gắn bó với công việc, và bạn tin rằng sửa xong thì họ sẽ vui hơn ở lại. Ví dụ họ muốn thử việc mới, và nhóm bạn có một vị trí phù hợp.
Nên để đi khi lý do nằm ngoài tầm bạn, như họ chuyển về quê, muốn đổi hẳn nghề, hay đã nhận một cơ hội mà công ty không thể có. Cố giữ những người này chỉ làm cả hai mệt.
Cũng nên để đi khi họ đã rõ ràng quyết định, chỉ đến để báo. Hãy tôn trọng điều đó.
Và cẩn thận với việc giữ người chỉ bằng tiền. Khi lý do thật không phải là tiền, tăng lương chỉ trì hoãn chuyện ra đi thêm vài tháng. Khi lý do đúng là tiền, người ta thường tự hỏi sao phải doạ nghỉ mới được tăng. Cả hai trường hợp, người ở lại khác trong nhóm cũng sẽ biết, và học được một bài học không tốt.
Giúp người ra đi đi cho tử tế
Nếu quyết định là để đi, hãy làm cho những ngày cuối của họ trở thành những ngày tốt. Thống nhất lịch bàn giao hợp lý theo đúng thời gian báo trước trong hợp đồng, không dồn việc, không lạnh nhạt.
Hỏi họ muốn thông báo với nhóm thế nào, và khi nào. Có người muốn tự nói, có người muốn bạn nói.
Trước khi họ đi, xin một buổi nói chuyện thẳng thắn: nếu được làm lại, em nghĩ anh và nhóm nên làm gì khác. Khi đã sắp đi, người ta thường nói thật hơn bao giờ hết.
Và chia tay một cách ấm áp. Một buổi ăn trưa của nhóm, một lời cảm ơn trước mọi người. Ngành nào cũng nhỏ hơn bạn nghĩ. Người ra đi hôm nay có thể là khách hàng, là đối tác, hay thậm chí quay lại làm việc với bạn sau này.
Học từ người ra đi để giữ người ở lại
Mỗi người ra đi mang theo một thông tin về nhóm của bạn. Một người đi có thể chỉ là hoàn cảnh riêng. Hai ba người đi vì cùng một lý do là một mẫu hình.
Hãy ghi lại lý do của mỗi người ra đi, và nhìn lại mỗi năm. Nếu lý do không thấy đường phát triển lặp lại, đó là tín hiệu về cách bạn giao việc và kèm cặp. Nếu lý do là quá tải lặp lại, đó là tín hiệu về cách phân việc.
Rồi làm điều ít quản lý làm: hỏi những người đang ở lại chính câu đó trước khi họ muốn đi. Điều gì có thể khiến em một ngày nào đó muốn tìm chỗ khác. Câu hỏi này nghe hơi đáng sợ, nhưng nó cho bạn cơ hội sửa trước khi quá muộn.
Không ai giữ được tất cả mọi người. Nhưng nếu người ta đi vì cơ hội bên ngoài chứ không phải vì bị đẩy ra từ bên trong, bạn đang làm đúng.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đưa ra đề nghị tăng lương để giữ người muốn nghỉ?
Chỉ khi lý do thật là thu nhập và mức đề nghị hợp lý với đóng góp của họ. Nếu lý do khác, tăng lương thường chỉ giữ được thêm vài tháng.
Nhân viên nghỉ để sang đối thủ thì xử lý thế nào?
Vẫn đối xử tôn trọng, nhưng kiểm tra lại quyền truy cập thông tin và các thoả thuận bảo mật trong hợp đồng. Nếu cần, hỏi bộ phận nhân sự về quy trình bàn giao.
Có nên nói với nhóm lý do người đó nghỉ?
Chỉ nói những gì người ra đi đồng ý cho nói. Thường một câu thông báo đơn giản về ngày nghỉ và người tiếp nhận việc là đủ.
Nhân viên nghỉ rồi muốn quay lại có nên nhận?
Nếu họ làm tốt và ra đi tử tế, người quay lại thường rất giá trị vì đã biết công việc và đã thấy nơi khác. Hãy nói chuyện rõ về lý do quay lại và kỳ vọng.
Làm sao biết trước nhân viên đang có ý định nghỉ?
Một số dấu hiệu như bớt đóng góp ý kiến, xin nghỉ lẻ nhiều hơn, ít quan tâm tới kế hoạch dài hạn. Cách chắc nhất vẫn là hỏi thẳng trong các buổi gặp riêng định kỳ.
