Khi lỡ nổi nóng với nhân viên, hãy xin lỗi sớm, xin lỗi riêng, và nếu đã lớn tiếng trước mọi người thì cũng xin lỗi trước mọi người. Nhận đúng phần sai của mình mà không kèm chữ nhưng, rồi tách riêng chuyện công việc ra để nói sau, khi cả hai đã bình tĩnh.
Chào bạn, đây là Nhà Quản Trị. Không ai làm quản lý lâu mà chưa từng một lần to tiếng, nói một câu nặng, rồi cả buổi chiều ngồi hối hận. Tập này không nói về việc làm sao để không bao giờ nổi nóng. Nó nói về việc làm gì sau đó.
Vì sao lời xin lỗi của sếp quan trọng tới vậy?
Khi sếp nổi nóng, người bị nói thường không dám đáp lại. Họ im lặng, nhưng mang cảm giác bị xúc phạm về nhà, và có khi mang nó theo rất lâu.
Cả nhóm chứng kiến cũng học được một điều: ở đây, sai một chút là có thể bị quát. Người ta bắt đầu giấu lỗi, ngại báo tin xấu, và đó mới là thiệt hại lớn nhất.
Một lời xin lỗi thật lòng sửa được phần lớn thiệt hại đó. Nó cho người bị nói thấy họ được tôn trọng. Và nó cho cả nhóm thấy rằng sếp cũng chịu trách nhiệm cho hành vi của mình.
Nhiều quản lý ngại xin lỗi vì sợ mất uy. Thật ra ngược lại. Người quản lý biết nhận sai được tôn trọng hơn nhiều so với người không bao giờ nhận.
Ở môi trường mà người trên hiếm khi xin lỗi người dưới, một lời xin lỗi từ sếp còn có sức nặng hơn nữa. Người nhận thường nhớ nó rất lâu, và kể lại cho người khác như một điều đáng quý hiếm thấy.
Xin lỗi sớm và đúng chỗ
Hãy xin lỗi càng sớm càng tốt, ngay khi bạn đã đủ bình tĩnh, tốt nhất là trong ngày. Để qua nhiều ngày, người kia đã kịp tự kể lại câu chuyện nhiều lần trong đầu, và vết thương sâu hơn.
Xin lỗi riêng với người bị nói. Gặp trực tiếp, không qua tin nhắn. Nếu bạn đã lớn tiếng trước nhóm, hãy xin lỗi thêm trước nhóm, ngắn gọn. Hồi sáng anh đã to tiếng với em ấy trước mọi người, anh sai, và anh đã xin lỗi em ấy rồi.
Xin lỗi công khai có vẻ khó, nhưng nó cần thiết. Người bị mất mặt trước đám đông cần được lấy lại thể diện trước chính đám đông đó.
Một anh quản lý xưởng kể rằng lần đầu anh đứng trước cả tổ xin lỗi vì đã quát một chị công nhân, anh run hơn cả lúc quát. Nhưng sau hôm đó, chị ấy và cả tổ nhìn anh khác hẳn, theo chiều tốt.
Xin lỗi không kèm chữ nhưng
Lời xin lỗi hỏng nhanh nhất khi có chữ nhưng theo sau. Anh xin lỗi vì đã to tiếng, nhưng em cũng làm sai mà. Câu đó biến lời xin lỗi thành lời biện hộ.
Hãy tách hai chuyện. Chuyện thứ nhất: bạn đã nói không đúng cách. Xin lỗi cho chuyện đó, trọn vẹn. Anh đã to tiếng với em, và điều đó không đúng, dù chuyện gì xảy ra.
Chuyện thứ hai: vấn đề công việc đã dẫn tới cơn giận. Chuyện này vẫn cần được nói, nhưng vào một lúc khác. Chiều mai mình ngồi lại xem chuyện đơn hàng nhé, lần này anh sẽ bình tĩnh.
Cũng tránh những lời xin lỗi nửa vời như anh xin lỗi nếu em thấy bị tổn thương. Câu đó đặt vấn đề vào cảm xúc của người kia, không vào hành vi của bạn.
Tìm hiểu vì sao mình nổ
Sau khi đã xin lỗi, hãy dành chút thời gian nhìn lại: vì sao mình nổ ở đúng lúc đó. Hiếm khi chỉ vì lỗi của nhân viên.
Thường có những thứ chồng lên: bạn đang bị cấp trên ép, thiếu ngủ nhiều ngày, đói, có chuyện ở nhà, hoặc chính lỗi đó đã lặp lại nhiều lần mà bạn chưa nói. Cơn giận là giọt nước làm tràn một cái ly đã đầy từ trước.
Nếu bạn ghi chép, hãy ghi lại những lần nổi nóng và hoàn cảnh xung quanh. Sau vài lần, bạn sẽ thấy mẫu hình. Có người hay nổ vào chiều cuối tuần, có người khi đói, có người sau các cuộc họp với sếp.
Nhận ra mẫu hình giúp bạn tránh. Không họp khó vào lúc hay mệt. Ăn gì đó trước những cuộc nói chuyện căng. Và nói sớm những chuyện nhỏ trước khi chúng dồn thành chuyện lớn.
Nhận ra dấu hiệu trước khi nổ
Cơn giận thường có dấu hiệu trước: mặt nóng, tim đập nhanh, giọng bắt đầu cao, tay nắm lại. Học cách nhận ra những dấu hiệu đó ở chính mình là kỹ năng quan trọng.
Khi thấy dấu hiệu, hãy tạm dừng. Anh cần vài phút, mình nói tiếp sau. Rồi rời khỏi phòng, đi uống nước, ra ban công hít thở. Không ai trách bạn vì dừng lại, nhưng người ta sẽ nhớ lâu nếu bạn nổ.
Nếu bạn thấy mình nổi nóng thường xuyên, hoặc khó kiểm soát dù đã cố, hãy cân nhắc tìm tới người có chuyên môn về tâm lý. Đó không phải là yếu đuối, mà là chăm sóc cho chính mình và cho những người làm việc cùng.
Người quản lý không cần hoàn hảo. Nhưng người quản lý biết mình có lúc sẽ sai, và biết sửa khi sai, là người mà nhân viên an tâm làm việc cùng.
Câu hỏi thường gặp
Xin lỗi nhân viên có làm mất uy của quản lý không?
Thường ngược lại. Xin lỗi đúng lúc cho thấy bạn đủ tự tin để nhận sai, và điều đó làm nhóm tôn trọng bạn hơn.
Nhân viên không chấp nhận lời xin lỗi thì sao?
Tôn trọng cảm xúc của họ và cho thêm thời gian. Hành động nhất quán sau đó, như không lặp lại, quan trọng hơn lời xin lỗi.
Có nên xin lỗi qua tin nhắn nếu ngại nói trực tiếp?
Tin nhắn có thể là bước đầu nếu chưa gặp được ngay, nhưng nên kèm theo lời xin lỗi trực tiếp sau đó. Nói trực tiếp cho thấy sự chân thành.
Nổi nóng vì nhân viên sai nghiêm trọng thì có cần xin lỗi?
Có, vì điều cần xin lỗi là cách bạn phản ứng, không phải việc bạn góp ý. Chuyện sai của nhân viên vẫn cần được xử lý, nhưng riêng và bình tĩnh.
Làm sao để không nổi nóng khi đang rất áp lực?
Nhận ra dấu hiệu sớm, tạm dừng khi cần, và giảm những yếu tố làm bạn dễ nổ như thiếu ngủ, đói. Chia sẻ áp lực với đồng cấp hay người đi trước cũng giúp.
